Berggorilla
De enige mensaap die in aantal groeit. Leeft in twee gebieden ter wereld, waarvan er één in Oeganda ligt.
Oeganda telt ongeveer twintig primatensoorten. Kibale National Park heeft er dertien op 795 vierkante kilometer, de hoogste dichtheid van Oost-Afrika.
Twintig soorten
Van de reuzenmensaap tot de potto van vijfhonderd gram: de spreiding is groot. Wat ze delen is het leefgebied, de bosgordel in het westen van het land die aansluit op het Congobekken.
Waar chimpansees te zien zijn
| Bos | Karakter | Trefkans |
|---|---|---|
| Kibale | Uitgestrekt regenwoud met meerdere groepen | Rond negentig procent |
| Kaniyo Pabidi in Budongo | Vlak mahoniebos met brede paden | Zeventig tot tachtig procent |
| Kalinzu | Onder beheer van de bosdienst, weinig bezoek | Zestig tot zeventig procent |
| De kloof van Kyambura | Kleine afgesloten groep, honderd meter diep | Ongeveer de helft |
| Ngamba | Opvang op een eiland, geen wilde dieren | Gegarandeerd |
Gedrag om op te letten
- Gereedschap: takken om termieten uit een heuvel te vissen, stenen om noten te kraken
- Vlooien: langdurige onderlinge verzorging die relaties bevestigt
- Vertoon: takken achter zich aan slepen en met de handen op plankwortels roffelen, over honderden meters te horen
- Jacht: georganiseerde jacht op rode franjeapen, met meerdere dieren in rollen
- Pant-hoot: het oplopende geroep waarmee groepen contact houden, hoorbaar over een kilometer
Anders dan gorilla's blijven chimpansees zelden lang op één plek. Een trekking bestaat daardoor uit afwisselend snel lopen en stil staan kijken, meestal omhoog.
De andere primaten
- Ugandaroodfranjeaap: in groepen tot honderd dieren, de belangrijkste prooi van chimpansees
- Zwartwitte franjeaap: lange witte manteldelen, springt met uitgestrekte vacht van tak naar tak
- Grijswangmangabey: herkenbaar aan de lange wangharen en het luide keelgeluid
- L'Hoests meerkat: donker met een witte keelbef, vaker op de grond dan in bomen
- Roodstaartmeerkat: kleine soort met witte neusvlek, algemeen in bosranden
- Gouden aap: alleen in de bamboe van de Virungavulkanen, bij Mgahinga
- Potto: nachtactieve halfaap die zich extreem langzaam voortbeweegt
- Olijfbaviaan: langs wegen en in parken, de soort die het snelst aan menselijk voedsel went
Trekking of habituatie
Bij de reguliere variant staat een uur bij de groep, met hoogstens zes bezoekers tegelijk. Het habituatieprogramma in Kibale duurt van zonsopgang tot schemer: eerst bij de slaapbomen, daarna de hele dag mee, tot de dieren opnieuw een nest vlechten.
Het tarief in Kibale bedraagt USD 250 voor de trekking en USD 300 voor het habituatieprogramma. Met ingang van 2027 gaan die naar USD 300 en USD 400. Deelnemers moeten minstens twaalf zijn.
Bedreigingen
Verlies van bos aan landbouw is de grootste bedreiging, gevolgd door strikken die voor antilopen zijn gezet. Een aanzienlijk deel van de chimpansees in Budongo mist een hand of voet door zo'n strik. Ziekteoverdracht van mensen speelt ook hier: het mondmasker is niet symbolisch.
Vragen
In welk bos is de trefkans het hoogst?
Kibale spant de kroon met ruwweg negentig procent. Budongo en Kalinzu blijven daaronder, de kloof van Kyambura schommelt rond vijftig.
Hoeveel primatensoorten heeft Kibale?
Dertien, de hoogste dichtheid van Oost-Afrika.
Kibale National Park komt ook aan bod op elizabeth-tours.com.
Andere dieren
Savannedieren
Olifant, leeuw, luipaard en buffel zijn er allemaal. De neushoorn ontbreekt in het wild en leeft alleen nog in een opvanggebied.
Vogels
Ruim duizend soorten op een oppervlak kleiner dan het Verenigd Koninkrijk. De schoenbek trekt de aandacht, de bergsoorten van de slenk zijn de zeldzaamste.