Vogels in Oeganda | Dwars door Oeganda

Op een oppervlak dat kleiner is dan het Verenigd Koninkrijk zijn ruim 1050 vogelsoorten vastgesteld. Dat is grofweg de helft van wat heel Afrika telt, en het aantal loopt nog op.

Een kruispunt van biotopen

De verklaring ligt in de ligging. Vanuit het westen dringt het laaglandregenwoud van het Congobekken het land binnen; vanuit het oosten en noorden loopt de savanne door tot aan de meren. Daartussen liggen bergen boven de vierduizend meter en uitgestrekte papyrusvlakten. Vogels uit al die werelden komen hier op enkele uren rijden van elkaar voor.

1050+vastgestelde soorten

24bergsoorten van de slenk

610soorten in één park

~50%van het continent

De schoenbek

Grijs, ruim een meter hoog en met een snavel die op een houten klomp lijkt: de schoenbekooievaar is de soort waarvoor mensen naar Oeganda komen. Zijn jachtmethode is bewegingloosheid. Hij kan een kwartier onbeweeglijk boven een opening in de vegetatie hangen en klapt dan in één stoot voorover. Longvis vormt het hoofdbestanddeel van het menu.

De grootste kans ligt in het Mabamba-moeras ten westen van Entebbe, met de Nijldelta in Murchison Falls als tweede optie. De wereldpopulatie wordt geschat op vijf- tot achtduizend exemplaren.

Soorten van de slenk

Langs de westelijke arm van de Oost-Afrikaanse slenk komen zo’n veertig vogels voor die daarbuiten niet bestaan. Vierentwintig ervan zitten aan de Oegandese kant, geconcentreerd in het bergbos van Bwindi en op de flanken van de Rwenzori’s.

Soort	Waar te vinden
African green broadbill	Vrijwel alleen rond Ruhija
Grauer’s rush warbler	Het moeras van Mubwindi
Rwenzori turaco	Bergbos boven tweeduizend meter
Handsome francolin	Bospaden op hoogte
Regal sunbird	Bloeiende struiken in de hoogste zone
Shelley’s crimsonwing	Zeldzaam, hoge delen van Bwindi

Per gebied

Gebied	Waarvoor bekend
Ruhija, Bwindi	De bergsoorten van de slenk
Mabamba	Schoenbek en papyrusbewoners
Royal Mile, Budongo	Bosvogels die zich op ooghoogte laten zien
Queen Elizabeth	Water- en savannesoorten, ruim zeshonderd geteld
Semuliki	Congolese soorten die verder oostwaarts ontbreken
Kidepo	Droogtesoorten, waaronder de struisvogel
Lake Mburo	Acaciasoorten die in de rest van het land ontbreken

Het seizoen

Tussen november en april is het aanbod het grootst. Vogels uit Europa overwinteren dan in het land en veel vaste bewoners dragen broedkleed. De top ligt rond februari en maart. In de droge maanden van het midden van het jaar valt het aantal soorten merkbaar terug.

Wat mee moet

Een kijker van acht of tien keer, met een lens van tweeënveertig millimeter
Een veldgids; het standaardwerk voor deze regio is dat van Stevenson en Fanshawe
Voor fotografie minstens vierhonderd millimeter, al telt in het bos het diafragma zwaarder
Een begeleider met een geoefend oor; onder het bladerdek gaat het merendeel op gehoor

Vragen

Waar loont het zoeken naar de schoenbek?

Mabamba bij Entebbe geeft de hoogste trefkans, bij voorkeur vlak na zonsopgang vanuit een uitgeholde kano. Het tweede adres is de Nijldelta in Murchison Falls.

Loont het een vogelgids in te huren?

Wie soorten op naam wil brengen: zeker. Lokale gidsen herkennen roepjes waar een bezoeker overheen luistert, en dat scheelt tientallen soorten per dag.