Toro en de Rwenzori

Het westen ligt tegen de Congolese grens en vangt de regen die vanuit het Congobekken komt aandrijven. Het resultaat is het groenste en gevarieerdste deel van Oeganda.

Het groenste deel van het land

Binnen honderd kilometer liggen hier savanne, kratermeren, montaan regenwoud, theeplantages en een gletsjermassief. Die stapeling van landschappen op korte afstand komt in Oost-Afrika verder nergens voor.

Een van de zestig kratermeren van het Ndali-Kasenda-veld bij Fort Portal.

Fort Portal en het koninkrijk Toro

Op vijftienhonderd meter hoogte zetelt hier een van de vier vorstenhuizen die het land telt. Het paleis van de omukama van Toro kijkt vanaf een heuvel op de stad neer. Toro maakte zich in de negentiende eeuw los van Bunyoro; sinds 1995 heeft het weer een eigen vorst.

Het stadje zelf is koel, klein en makkelijk te overzien. Theevelden lopen door tot tussen de huizen, en op een heldere ochtend tekenen de witte toppen van het Rwenzorimassief zich af boven de daken.

De kratermeren

Zuidwaarts begint het Ndali-Kasenda-veld, een gebied met een zestigtal ronde meren. Ze danken hun vorm aan stoomexplosies: grondwater dat onder heet gesteente terechtkwam, blies een put open die zich daarna met regen vulde.

Lake Nkuruba: bos rond de rand met zwartwitte franjeapen
Lake Nyinambuga: afgebeeld op het biljet van twintigduizend shilling
Lake Kifuruka: klein, met een wandelroute over de rand
Lake Nyabikere: het kikkermeer, luidruchtig na zonsondergang

Wandelingen van twee tot vijf uur verbinden de kraterranden. De paden lopen deels over akkers, waardoor een lokale gids praktisch is.

Kibale

Kibale National Park ligt vijfendertig kilometer ten zuiden van Fort Portal en heeft de hoogste primatendichtheid van Oost-Afrika: dertien soorten op 795 vierkante kilometer. De ongeveer 1500 chimpansees zijn de bekendste bewoners, met een waarnemingskans van rond de negentig procent.

Aan de zuidrand ligt het Bigodi Wetland Sanctuary, beheerd door de dorpsgemeenschap. Acht primatensoorten en meer dan tweehonderd vogelsoorten zijn er geteld, en de opbrengst gaat naar scholen en een gezondheidspost.

Het Rwenzorigebergte

Over ruim honderd kilometer scheidt dit massief Oeganda van Congo. De hoogste punt, Margherita, reikt tot 5109 meter en komt daarmee op de derde plaats van het continent. Waar Kilimanjaro en Mount Kenya vulkanen zijn, gaat het hier om aardkorst die door breuklijnen omhoog is geduwd.

Wie omhoog loopt, passeert vijf plantengordels: eerst bergbos, dan bamboe, daarna boomheide behangen met mos, vervolgens de zone waar lobelia’s van vijf meter staan, en tot slot rots en ijs. Van de gletsjers die een eeuw geleden werden opgemeten, is inmiddels ruim tachtig procent verdwenen.

5109 mMargherita Peak

7 tot 9dagen tot de top

2000+ mmneerslag per jaar

5vegetatiezones

Semuliki

Ten noordwesten van het gebergte ligt Semuliki National Park, een uitloper van het Congolese laaglandregenwoud. Het park heeft warmwaterbronnen bij Sempaya en vogelsoorten die verder nergens in Oost-Afrika voorkomen. Het is klein, afgelegen en vooral in trek bij vogelaars.

Hoeveel tijd hier

Twee tot drie nachten voor Kibale en de kratermeren. Wie het Rwenzorigebergte in wil, telt er zeven tot negen bij; een dagwandeling vanuit Kilembe kost één extra dag.

Vragen

Ligt er nog ijs in de Rwenzori's?

Nog wel, maar weinig. Wat rest ligt op de drie hoogste massieven en zal volgens de metingen binnen enkele decennia weg zijn.

Is een begeleider nodig bij de kratermeren?

Langs de aarden wegen niet. Zodra een pad over de kraterranden loopt, gaat het over grond van boeren, en dan is iemand uit de buurt praktischer dan een kaart.

Kibale National Park komt ook aan bod op elizabeth-tours.com.

Andere regio's